Yükleniyor…
Bir aracın geçmişini para vermeden okumanın ilk adımı tramer sorgusudur. SMS, e-Devlet ve sigorta acentesi üzerinden hasar kaydını, tutarını ve pert bilgisini nasıl öğrenebileceğinizi, tramerin nerede yetersiz kaldığını anlattık.
Beğendiğiniz araca kapora vermeden önce yapılacak ilk iş, o aracın sigortaya yansımış hasar geçmişini okumaktır. Piyasada buna kısaca tramer denir. Kayıt temizse rahat edersiniz, kayıt varsa pazarlığa oturursunuz. Ancak tramerin neyi söylediğini, neyi söylemediğini bilmek gerekir.
Tramer, aracın sigortaya bildirilmiş kaza ve hasar kaydıdır. Bu kayıtları bugün Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) tutar; piyasa hâlâ eski kurumun adıyla "tramer" demeye devam eder. Kayıtta şunlar görünür:
Aracın hasar geçmişini, henüz almadan birkaç yoldan öğrenebilirsiniz:
HASAR PLAKA yazıp 5664'e gönderirsiniz. Sorgu ücretlidir, tutar operatöre göre değişir; karşılığında kayıtlı hasar özeti döner.Satıcı "tramer temiz" diyorsa sözüne değil çıktısına bakın. Güncel tarihli bir kayıt isteyin; eski bir çıktı son kazayı göstermez.
Tramerdeki tutar, o araca ödenen hasar bedelidir. Küçük bir tampon boyası ile ağır bir çarpışma aynı satırda görünmez:
Hayır, en kritik nokta burasıdır. Tramerin temiz olması, aracın hiç kaza görmediği anlamına gelmez. Kaza olmuş, sigortaya bildirilmemiş, masraf cepten kapatılmış olabilir. O zaman kayıt tertemiz görünür ama araç boyaya batmış olabilir.
Tramer kâğıt üstündeki geçmiştir; boya, şasi ve mekanik ise aracın üstündeki gerçektir. İkisine birden bakmadan karar vermeyin.
Bu yüzden tramer sorgusu tek başına yeterli değildir. Kayıtla birlikte fiziki kontrol şarttır: boya mikron ölçümü, şasi kontrolü, OBD taraması. Beğendiğiniz aracın gerçek durumunu görmek için ekspertiz talebi oluşturabilirsiniz; kaydı da aracı da birlikte okuruz. Pazarlıkta ne kadar aşağı inebileceğinizi merak ediyorsanız aracın değerini hesaplayın sayfasından başlayabilirsiniz.
Plaka değişebilir ama şasi (VIN) numarası aracın sabit kimliğidir. Bir araç plaka değiştirdiğinde ya da başka bir ile nakil olduğunda, eski plakayla yapılan sorgu geçmişi eksik gösterebilir. Bu yüzden satıcıdan şasi numarasıyla alınmış güncel bir çıktı istemek daha güvenlidir. Şasi numarasını ruhsatta, ön cam alt köşesinde ve motor bölmesindeki plakette karşılaştırın; üçü de aynı olmalıdır. Uyuşmuyorsa orada ciddi bir sorun var demektir; o araca hiç girmeyin.
Satıcı çoğu zaman "tramer tertemiz" diyerek fiyatı yukarıda tutar. Kaydın temiz olması gerçekten değer katar ama tek başına aracın hasarsız olduğunu kanıtlamaz. Bu cümleye dayanarak fazla ödemeyin; kaydı çıktı üzerinden kendiniz görün, sonra fiziki kontrolle destekleyin. Temiz kayıt ile temiz ekspertiz bir araya geldiğinde fiyatı gönül rahatlığıyla konuşabilirsiniz.
Önce plaka ya da şasi ile tramer sorgusu yapın, tutarı ve pert bilgisini görün; sonra kaydın söylemediklerini fiziki ekspertizle tamamlayın. Bu iki adımı birleştirdiğinizde, "temiz görünen" aracın altında ne olduğunu para vermeden anlarsınız.
Aracı gözünüzle görmeden mi alacaksınız?
Beğendiğiniz araç hangi şehirdeyse eksperi biz gönderiyoruz. Boyayı, şaseyi, kilometreyi biz kontrol edelim; siz yola çıkmayın.
Galeriden ya da sahibinden ikinci el araç alırken kağıt üzerinde ve fiziki olarak yapmanız gereken tüm kontroller: tramer, rehin/haciz, boya, kilometre ve noter aşaması.
Oto ekspertiz raporundaki orijinal, boyalı, lokal ve değişen kodlarını, boya-kaporta haritasını ve şasi/direk gibi kritik bölgeleri doğru yorumlamanın yolu.