Göstergedeki kilometreye güvenmeden, e-Devlet muayene kayıtları, tramer, OBD modül okuması ve fiziki yıpranma ipuçlarıyla km düşürülmüş aracı ortaya çıkarmanın yolları.
Gösterge panelindeki kilometre, bir cihazla dakikalar içinde geriye alınabilir. Bu yüzden "düşük km" ilanına bakıp sevinmek yerine, kilometreyi bağımsız kaynaklardan doğrulamak gerekir. Aşağıdaki yöntemler birlikte kullanıldığında km oynaması büyük oranda ortaya çıkar.
En güçlü resmi kaynak TÜVTÜRK muayene kayıtlarıdır. Her muayene girişinde aracın o anki kilometresi sisteme yazılır. e-Devlet'te "Araç Muayene Bilgileri / Araç Detay Bilgileri Sorgulama" ekranında geçmiş muayene tarihleri ve o tarihlerdeki kilometreler listelenir.
Burada mantık basittir: Kilometre her zaman ileriye gitmeli. Örneğin 2021'de 90.000 km'de muayene olan bir araç, 2023'te 70.000 km yazıyorsa km kesinlikle düşürülmüştür. Ayrıca tarihler arasındaki yıllık ortalamayı hesaplayın; yılda 8.000-15.000 km makul kabul edilir, aşırı düşükse şüphelenin.
Not: Binek araçlarda ilk zorunlu muayene, ilk tescilden 3 yıl sonra yapılır, sonra 2 yılda bir tekrarlanır. Yani çok yeni araçlarda henüz muayene kaydı olmayabilir; bu durumda diğer yöntemlere ağırlık verin.
Hasar (tramer) kaydında geçen onarım tarihleri de ipucu verir. Bir hasar dosyasında araç 120.000 km'de görünüyorken bugün gösterge 95.000 diyorsa çelişki vardır. Tramer kaydını SMS ile 5664'e HASAR PLAKA göndererek (ücretli) ya da satıcıdan şasi numarasıyla alınmış çıktı isteyerek görebilirsiniz.
Modern araçlarda kilometre sadece göstergede değil; motor beyni, şanzıman modülü, ABS ve anahtar bataryasında da tutulur. Kilometre düşüren kişi çoğu zaman sadece göstergeyi oynatır, tüm modülleri güncelleyemez. Ekspertizde OBD ile bu modüller okunur; göstergeyle modüller arası tutarsızlık km oynamasının en net kanıtıdır.
Yetkili servise düzenli giden araçların kilometresi her bakımda kayıt altına alınır. Satıcıdan servis geçmişini isteyin ya da şasi numarasıyla yetkili servisten sorgulatın. Servisteki son bakım kilometresi bugünkünden yüksekse durum nettir.
Belgeler kadar önemli olan, aracın yaşıyla yıpranmasının uyumudur. 60.000 km yazan bir araçta şunlar aşırı yıpranmışsa dikkat:
Bu ipuçları tek başına kesin değildir ama belgelerle çeliştiğinde güçlü sinyaldir.
Hiçbir yöntem tek başına %100 değildir. Örneğin km, muayeneden hemen önce düşürülmüşse resmi kayıtta doğru görünebilir. Bu yüzden e-Devlet muayene geçmişi + tramer tarihleri + OBD modül okuması + fiziki kontrol birlikte değerlendirilmelidir. Eksperman gibi bağımsız bir ekspertizde OBD taraması ve fiziki kontrol tek raporda birleştiği için km oynamasını yakalama şansınız ciddi biçimde artar.
Kilometrenin oynanması ayıplı mal kapsamındadır. Satın aldıktan sonra durumu fark ederseniz, bağımsız ekspertiz raporu ve resmi kayıtlarla (muayene/servis) belgeleyip satıcıya karşı hukuki yollara başvurabilirsiniz. Bu yüzden aldığınız raporları ve sorgu çıktılarını saklamak önemlidir.
Aracı gözünüzle görmeden mi alacaksınız?
Beğendiğiniz araç hangi şehirdeyse eksperi biz gönderiyoruz. Boyayı, şaseyi, kilometreyi biz kontrol edelim; siz yola çıkmayın.
Galeriden ya da sahibinden ikinci el araç alırken kağıt üzerinde ve fiziki olarak yapmanız gereken tüm kontroller: tramer, rehin/haciz, boya, kilometre ve noter aşaması.
Oto ekspertiz raporundaki orijinal, boyalı, lokal ve değişen kodlarını, boya-kaporta haritasını ve şasi/direk gibi kritik bölgeleri doğru yorumlamanın yolu.